Endüstriyel makinelerde hidrolik sistemin basınç üretmesine rağmen hareket oluşmaması, makinenin yük altında kuvvet kaybetmesi, pistonun konumunu koruyamaması veya sistemin sürekli yağ kaçırması farklı teknik nedenlerden kaynaklanabilir.
Çiçek Makina Metal olarak İzmit Hidrolikçi hizmetini yalnız arızalı hortum veya keçenin değiştirilmesi olarak değerlendirmiyoruz.
Bir hidrolik sistemin doğru çalışması için;
Yağ → Pompa → Basınç Kontrolü → Yönlendirme → Hat → Silindir / Hidromotor → Mekanik Hareket
zincirinin tamamının uyumlu çalışması gerekir.
Bu nedenle hidrolik arızalarda doğrudan komponent değiştirmek yerine önce basıncın ve akışın hangi noktada kaybolduğunu, sistemin gerçek yük altında nasıl davrandığını ve mekanik hareketin hidrolik devreyi etkileyip etkilemediğini inceliyoruz.
Pompa, valf, piston-silindir, hortum-rakor, güç ünitesi ve hidrolik pres sistemlerinde bakım, arıza tespiti, revizyon ve yerinde teknik servis ihtiyaçlarını sistem bütünlüğü içerisinde ele alıyoruz.
İzmit Hidrolikçi Hizmetleri
Endüstriyel hidrolik sistemlerde aynı belirti birden fazla komponentten kaynaklanabilir.
Makine yavaş çalışıyorsa pompa debisi düşmüş olabilir.
Ancak valf geçişi, filtre tıkanıklığı, silindir iç kaçağı veya mekanik yük de aynı sonucu oluşturabilir.
Sistem kuvvet üretmiyorsa pompa arızalı olabilir; fakat basınç kontrol valfi de yağın tanka geri dönmesine neden olabilir.
Bu nedenle çalışma yaklaşımımız:
Belirti → Devre → Basınç → Akış → Aktüatör → Mekanik Hareket → Kök Neden
şeklindedir.
Hidrolikçi Ne İş Yapar?
Endüstriyel hidrolikçi yalnızca hortum değiştiren veya yağ kaçağı gideren teknik personel değildir.
Hidrolik sistem;
- pompa,
- valf,
- piston,
- silindir,
- hidromotor,
- filtre,
- tank,
- hortum,
- boru,
- rakor,
- akümülatör,
- basınç kontrol elemanları
gibi birçok komponentin birlikte çalışmasıyla oluşur.
Arıza tespitinde bu parçaların yalnız fiziksel durumu değil, devre içerisindeki görevleri de değerlendirilmelidir.
Hidrolik Sistem Nasıl Çalışır?
Hidrolik sistem temel olarak mekanik enerjiyi akışkan gücüne, ardından tekrar mekanik harekete dönüştürür.
Elektrik motoru veya farklı bir tahrik sistemi pompayı çalıştırır.
Pompa yağ akışı oluşturur.
Valfler bu akışın yönünü ve gerektiğinde basınç davranışını yönetir.
Silindir veya hidromotor ise hidrolik enerjiyi doğrusal ya da döner harekete dönüştürür.
Bu nedenle yalnız pompanın çalışıyor olması sistemin sağlıklı olduğu anlamına gelmez.
Hidrolik Arıza Tespiti
Arızalı parçayı tahmin etmek yerine hidrolik devrenin davranışını takip ediyoruz.
Hidrolik arıza tespitinde ilk aşama problemin tam olarak nasıl ortaya çıktığını anlamaktır.
Makine;
- hiç hareket etmiyor,
- yavaş çalışıyor,
- yük altında duruyor,
- basınç oluşturamıyor,
- konumunu koruyamıyor,
- fazla ısınıyor,
- ses yapıyor,
- yağ kaçırıyor
olabilir.
Bu belirtilerin her biri farklı kontrol noktaları gerektirir.
Hidrolik Sistem Çalışmıyor
Pompa motorunun çalışması sistemde yeterli hidrolik enerji bulunduğunu garanti etmez.
Pompa yağ çekmiyor olabilir.
Emiş hattında problem bulunabilir.
Yön valfi doğru konuma geçmiyor olabilir.
Basınç valfi açık kalıyor olabilir.
Silindir veya mekanik sistem sıkışmış olabilir.
Bu nedenle ilk kontrol:
Tahrik → Pompa → Yağ Akışı → Valf → Aktüatör → Mekanik Hareket
şeklinde yapılmalıdır.
Hidrolik Sistem Basınç Yapmıyor
Basıncın oluşmaması doğrudan pompa değişimi gerektiği anlamına gelmez.
Olası nedenler arasında;
- pompa aşınması,
- basınç valfi problemi,
- sistem iç kaçağı,
- silindir iç kaçağı,
- yanlış valf konumu,
- yağ seviyesi veya emiş problemi
bulunabilir.
Basıncın hangi çalışma adımında ve hangi yükte kaybolduğu önemlidir.
Hidrolik Sistem Kuvvet Kaybediyor
Makine boşta hareket ediyor ancak yük altında işlemi tamamlayamıyorsa hidrolik sistemin gerçek yükteki davranışı değerlendirilmelidir.
Pompa yeterli debiyi oluşturabilir fakat gerekli basıncı koruyamayabilir.
Silindir içerisinde kaçak olabilir.
Basınç valfi erken açabilir.
Mekanik taraftaki aşırı direnç de hidrolik sistemin yetersiz görünmesine neden olabilir.
Bu nedenle hidrolik ve mekanik taraf birbirinden tamamen ayrılmamalıdır.
Hidrolik Sistem Yavaş Çalışıyor
Hidrolik hareket hızının düşmesi genellikle debiyle ilişkilidir.
Ancak gerçek neden yalnız pompa değildir.
Kontrol edilmesi gereken başlıca noktalar;
- pompa performansı,
- filtre,
- valf geçişi,
- hat daralması,
- yağ özellikleri,
- silindir,
- mekanik yük
olabilir.
Makinenin geçmişteki normal çevrim süresi arıza değerlendirmesinde önemli referanstır.
Hidrolik Hareket Düzensiz
Silindirin kesik kesik veya titreşimli hareket etmesi farklı problemlere işaret edebilir.
Sistem içerisinde hava bulunması, yağ akışındaki düzensizlik, valf problemi veya mekanik sürtünme hareketi etkileyebilir.
Bu nedenle yalnız silindir sökülmeden önce sistemin genel çalışma davranışı incelenmelidir.
Hidrolik Sistem Aşırı Isınıyor
Hidrolik yağ sıcaklığının sürekli yükselmesi sistemde enerji kaybı bulunduğunu gösterebilir.
Olası nedenler;
- sürekli basınç tahliyesi,
- iç kaçak,
- pompa verimsizliği,
- uygun olmayan yağ,
- soğutma problemi,
- mekanik yük
olabilir.
Sisteme yalnız daha büyük soğutucu eklemek, ısıyı oluşturan temel problemi çözmeyebilir.
Hidrolik Sistem Neden Ses Yapar?
Pompa veya hatlardan gelen normal dışı ses;
- emiş problemi,
- hava,
- yağ seviyesi,
- pompa aşınması,
- mekanik tahrik,
- titreşim
ile ilişkili olabilir.
Özellikle pompanın kavrama veya motor bağlantıları da kontrol edilmelidir.
Sesin doğrudan pompa içinden geldiği varsayılmamalıdır.
Hidrolik Yağ Kaçağı
Yağ kaçağı hidrolik sistemlerde en görünür problemlerdendir ancak gerçek başlangıç noktası her zaman yağın görüldüğü yer değildir.
Yağ yüzey boyunca ilerleyebilir ve farklı noktada birikebilir.
Kaçak;
- hortum,
- rakor,
- boru,
- valf,
- pompa,
- silindir,
- sızdırmazlık elemanları
üzerinde bulunabilir.
Tekrarlayan kaçaklarda yalnız conta değiştirmek yerine basınç, titreşim, bağlantı ve çalışma yüzeyleri de kontrol edilmelidir.
Yüksek Basınçlı Hidrolik Kaçaklarda Güvenlik
Yüksek basınçlı hidrolik yağ çok küçük açıklıklardan yüksek hızla çıkabilir ve ciddi yaralanmalara neden olabilir.
Bu nedenle kaçak noktası elle aranmaz.
Bakım veya bağlantı sökümü öncesinde makine uygun şekilde enerjisiz hale getirilmeli, hidrolik enerji izole edilmeli ve sistemde kalan basınç güvenli biçimde boşaltılmalıdır.
Basınç tamamen giderilmeden hortum, rakor veya silindir bağlantısı sökülmemelidir.
Hidrolik Pompa Tamiri
Hidrolik pompa sistemin akış kaynağıdır.
Pompa problemi;
- debi kaybı,
- basınç oluşturamama,
- anormal ses,
- sıcaklık artışı,
- performans düşüşü
şeklinde görülebilir.
Ancak pompa sökülmeden önce emiş hattı, yağ seviyesi ve pompayı tahrik eden motor-kaplin sistemi de değerlendirilmelidir.
Hidrolik Pompa Neden Basınç Yapmaz?
Pompanın basınç oluşturmadığı düşünüldüğünde aslında sistemin basıncı neden koruyamadığı araştırılmalıdır.
Hidrolik pompa temel olarak akış oluşturur.
Basınç ise akışın karşılaştığı direnç sonucunda oluşur.
Dolayısıyla düşük basınç;
- pompa aşınması,
- açık kalan valf,
- iç kaçak,
- aktüatör problemi
ile ilişkili olabilir.
Hidrolik Pompa Neden Ses Yapar?
Pompa sesi özellikle emiş tarafındaki problemlerden etkilenebilir.
Yetersiz yağ seviyesi, emiş hattında kısıtlama veya sisteme hava girmesi normal dışı çalışma sesi oluşturabilir.
Pompanın mekanik tahrik elemanlarının durumu da incelenmelidir.
Sorunu yalnız pompa değiştirerek çözmek yeni pompanın da aynı şartlarda zarar görmesine neden olabilir.
Hidrolik Pompa Bakımı
Pompanın bakım ihtiyacı sistemin çalışma süresine, yağın durumuna ve geçmiş arızalara göre değerlendirilmelidir.
Yağ ve filtrasyon koşulları pompa ömrünü doğrudan etkileyebilir.
Pompa girişindeki kir veya kirlilik yalnız pompaya değil valf ve diğer hassas komponentlere de zarar verebilir.