Üretim makinesi durduğunda ekranda görülen alarm her zaman arızanın gerçek kaynağını göstermez. PLC RUN durumunda olabilir ancak saha sinyali gelmiyordur. Servo sürücü alarm verebilir ancak problem mekanik sıkışmadan kaynaklanıyordur. HMI bağlantı hatası gösterirken gerçek sorun network üzerinde veya PLC beslemesinde olabilir.
Bu nedenle İzmit Otomasyon Teknik Servis hizmetlerinde arızaya yalnız alarm kodu veya tek bir cihaz üzerinden yaklaşmıyoruz.
Kontrol sistemini;
Enerji → Pano → PLC → Saha I/O → Haberleşme → Sürücü / Servo → Aktüatör → Geri Bildirim → Program
zinciri üzerinden değerlendiriyoruz.
Amaç yalnız alarmı sıfırlamak veya makineyi geçici olarak hareket ettirmek değil; üretimin neden durduğunu belirlemek, doğru noktaya müdahale etmek ve sistemi kontrollü biçimde yeniden devreye almaktır.
PLC, HMI, motor sürücüleri, servo sistemleri, sensörler, encoderlar, remote I/O, analog sinyaller, endüstriyel haberleşme ve otomasyon panolarında oluşan problemlerde saha odaklı teknik servis yaklaşımı uyguluyoruz.
İzmit Otomasyon Teknik Servis Hizmetleri
Otomasyon arızalarının önemli bölümü tek bir cihazdan kaynaklanmaz.
PLC programı doğru olabilir ancak sensör sinyali PLC’ye ulaşmıyor olabilir.
Sürücü sağlam olabilir ancak motor mekanik olarak zorlanıyor olabilir.
HMI çalışıyor olabilir ancak network iletişimi kesildiği için PLC verilerini okuyamıyor olabilir.
Bu nedenle teknik servis sürecini:
Belirti → Kontrol Katmanı → Saha Katmanı → Gerçek Arıza → Müdahale → Test → Üretime Alma
şeklinde yürütüyoruz.
Otomasyon Teknik Servis Nedir?
Otomasyon teknik servis; üretim makineleri ve endüstriyel kontrol sistemlerinde oluşan PLC, HMI, sürücü, servo, sensör, I/O, haberleşme ve pano problemlerinin sistematik biçimde incelenmesi ve arızanın giderilmesini kapsar.
Teknik servis yalnız arızalı elektronik cihazın değiştirilmesi değildir.
Asıl amaç;
kontrol sistemi ile gerçek makine arasındaki ilişkinin hangi noktada bozulduğunu bulmaktır.
Bu nedenle otomasyon teknik servis çalışmasında hem yazılım hem saha ekipmanları değerlendirilmelidir.
Üretim Durduğunda Nereden Başlanmalı?
Makine durduğunda en sık yapılan hatalardan biri görünen ilk alarm üzerinden doğrudan komponent değiştirmeye başlamaktır.
Örneğin HMI üzerinde:
“Sürücü Arızası”
görülmesi sürücünün fiziksel olarak bozuk olduğunu kesin olarak göstermez.
Sürücü;
- aşırı mekanik yük,
- motor problemi,
- parametre,
- besleme,
- haberleşme
nedeniyle alarm vermiş olabilir.
Bu nedenle ilk soru:
“Hangi cihaz alarm verdi?”
değil;
“Üretim zinciri hangi noktada kesildi?”
olmalıdır.
Arıza Tespitinde Katmanlı Yaklaşım
Otomasyon sistemini katmanlara ayırmak teşhisi hızlandırabilir.
Temel yapı:
Besleme → Kontrol → Saha → Hareket → Geri Bildirim
şeklindedir.
Öncelikle kontrol sisteminin enerjisi ve çalışma durumu doğrulanır.
Ardından PLC’nin saha bilgilerini alıp almadığı incelenir.
Program şartları kontrol edilir.
Çıkış oluşuyorsa saha ekipmanının gerçek hareketi değerlendirilir.
Son olarak hareketin geri bildiriminin tekrar kontrol sistemine ulaşıp ulaşmadığı doğrulanır.
PLC Arıza Tespiti
PLC makinenin kontrol kararlarını oluşturur.
Ancak makinenin çalışmaması doğrudan PLC CPU arızası anlamına gelmez.
Problem;
- PLC beslemesinde,
- giriş modülünde,
- çıkış modülünde,
- network bağlantısında,
- saha cihazında,
- program şartında
bulunabilir.
Bu nedenle PLC teknik serviste önce CPU’nun gerçek çalışma durumu belirlenmelidir.
PLC RUN Ama Makine Çalışmıyor
PLC’nin RUN durumunda olması programın otomatik çevrime izin verdiğini göstermez.
Program;
- sensör,
- sürücü hazır,
- servo home,
- kapı bilgisi,
- proses şartı,
- önceki hareket tamamlandı
gibi farklı sinyalleri bekliyor olabilir.
Online program takibinde sekansın veya çalışma mantığının hangi koşul nedeniyle ilerlemediği belirlenebilir.
PLC STOP Durumunda
PLC STOP durumuna geçtiğinde öncelikle duruma neden olan hata değerlendirilmelidir.
Doğrudan tekrar RUN komutu vermek yerine;
- diagnostik bilgiler,
- donanım hataları,
- network durumu,
- program davranışı
incelenmelidir.
Tekrarlayan STOP durumlarında gerçek neden bulunmadan sistemi sürekli yeniden başlatmak kalıcı çözüm değildir.
PLC Enerjisi Yok
PLC tamamen kapalıysa program analizinden önce besleme tarafı kontrol edilmelidir.
Kontrol zinciri:
Ana Besleme → Koruma → Güç Kaynağı → 24 VDC Dağıtımı → PLC
şeklinde değerlendirilebilir.
PLC’nin açılmaması CPU arızasından değil güç kaynağı veya kontrol beslemesi probleminden kaynaklanabilir.
PLC Giriş Sinyali Gelmiyor
Sensör fiziksel olarak aktif olduğu halde PLC içerisinde giriş görülmüyorsa problem farklı noktalarda olabilir.
Kontrol:
Sensör → Besleme → Kablo → Terminal → I/O Modülü → PLC Adresi
şeklinde ilerlemelidir.
Sensör üzerindeki LED’in yanması sinyalin PLC’ye ulaştığını garanti etmez.
PLC Çıkışı Aktif Ama Makine Hareket Etmiyor
PLC programında çıkış aktif olduğu halde motor, valf veya başka saha ekipmanı çalışmıyorsa arıza PLC sonrasında olabilir.
Örneğin:
PLC Çıkışı → Ara Röle → Kontaktör / Sürücü → Saha Kablosu → Ekipman
zinciri kontrol edilmelidir.
Bu ayrım gereksiz PLC program müdahalelerini önler.
PLC I/O Modülü Arızaları
Dijital veya analog I/O modüllerinde problem oluşması saha bilgilerinin yanlış okunmasına neden olabilir.
Ancak modül değiştirilmeden önce;
- besleme,
- kanal,
- kablo,
- saha cihazı,
- adresleme
kontrol edilmelidir.
Bir kanalın çalışmaması bütün modülün arızalı olduğu anlamına gelmeyebilir.
Siemens PLC Teknik Servis
Siemens PLC kullanılan makinelerde arıza tespiti sistemin gerçek donanım ve yazılım yapısına göre gerçekleştirilmelidir.
S7-1200, S7-300 veya farklı kontrol sistemlerinde;
- online diagnostik,
- I/O kontrolü,
- network durumu,
- program şartları
değerlendirilebilir.
PLC modelinden önce makinenin hangi çalışma şartında durduğu önemlidir.
TIA Portal Online Diagnostik
TIA Portal kullanılan sistemlerde uygun erişim mevcutsa CPU ve program davranışı online olarak incelenebilir.
Programın hangi koşulu beklediği, giriş-çıkış durumları ve cihaz diagnostikleri arıza alanını daraltmaya yardımcı olabilir.
Ancak yazılım üzerindeki değerlerle gerçek saha davranışı mutlaka karşılaştırılmalıdır.
Delta PLC Teknik Servis
Delta PLC kontrollü makinelerde saha I/O, program ve bağlı HMI veya sürücü sistemleri birlikte değerlendirilebilir.
Makine daha önce doğru çalışırken yeni arıza oluşmuşsa program değişikliğinden önce saha ekipmanları ve donanım durumu kontrol edilmelidir.
GMT PLC Teknik Servis
GMT PLC bulunan sistemlerde arızanın program, I/O veya bağlı saha ekipmanlarından kaynaklanıp kaynaklanmadığı belirlenmelidir.
Marka değişse de temel arıza yaklaşımı değişmez:
Sinyali Takip Et → Program Kararını Kontrol Et → Gerçek Çıkışı Doğrula.
PLC Program Arızası mı Saha Arızası mı?
Teknik serviste kritik ayrımlardan biri budur.
Program yıllardır değişmeden çalışan makinede aniden problem oluşmuşsa doğrudan yazılımı değiştirmek doğru olmayabilir.
Öncelikle;
- sensör,
- I/O,
- sürücü,
- motor,
- mekanik hareket
kontrol edilmelidir.
Yeni revizyon veya ürün değişikliği sonrasında ortaya çıkan problemlerde ise program tarafı daha güçlü aday olabilir.
PLC Program Revizyonu
Arıza tespiti sırasında mevcut programın üretim ihtiyacını artık karşılamadığı görülebilir.
Yeni;
- sensör,
- sürücü,
- ürün,
- çalışma sırası,
- alarm
eklenmesi gerekiyorsa kontrollü program revizyonu yapılabilir.
Değişiklik öncesinde mümkün olduğunda mevcut yazılımın güncel yedeği alınmalıdır.
PLC Program Yedekleme
Çalışan makinenin programı üretimin kritik teknik verilerinden biridir.
PLC fiziksel olarak arızalandığında yeni cihazın bulunması tek başına yeterli olmayabilir.
Makinenin güncel yazılımına da ihtiyaç vardır.
Bu nedenle erişim koşulları uygun sistemlerde planlı program yedeklemesi önerilir.
HMI Teknik Servis
HMI operatör ile makinenin kontrol sistemi arasındaki temel arayüzdür.
HMI problemi;
- ekranın açılmaması,
- dokunmatiğin çalışmaması,
- veri gelmemesi,
- PLC bağlantısının kesilmesi,
- reçetelerin çalışmaması
şeklinde görülebilir.
Her HMI problemi panel donanım arızası değildir.
HMI Açılmıyor
Operatör paneli tamamen kapalıysa önce besleme kontrol edilmelidir.
24 VDC kontrol beslemesi veya bağlantı problemi varsa sağlam HMI da çalışmayabilir.
Panel değişimine geçmeden önce:
Besleme → Sigorta → Terminal → HMI
zinciri doğrulanmalıdır.
HMI PLC’ye Bağlanmıyor
HMI ekranı açık ancak PLC verileri görünmüyorsa haberleşme problemi bulunabilir.
Kontrol edilmesi gereken alanlar;
- network kablosu,
- IP ayarları,
- haberleşme protokolü,
- PLC çalışma durumu,
- port ve bağlantılar
olabilir.
HMI ekranındaki bağlantı hatası tek başına HMI’nın arızalı olduğunu göstermez.
HMI Dokunmatik Çalışmıyor
Panel görüntü veriyor ancak dokunmatik tepki vermiyorsa HMI donanımı veya ekran sistemi incelenmelidir.
Ancak bazı durumlarda ekran donması veya yazılımsal problem de benzer belirti oluşturabilir.
Arızanın gerçek tipi belirlenmeden panel değişimi yapılmamalıdır.
HMI Reçete Problemleri
Makine farklı ürün reçeteleriyle çalışıyorsa HMI üzerinden seçilen parametrelerin PLC’ye doğru aktarılması gerekir.
Reçete yükleniyor ancak makine yanlış değerlerle çalışıyorsa;
- HMI tag’leri,
- PLC değişkenleri,
- veri tipleri
değerlendirilebilir.
HMI Program Yedekleme
Operatör paneli değişimi gerektiğinde mevcut HMI projesinin güncel yedeği önemli hale gelir.
Her arızalı panelden proje dosyasının geri alınabileceği varsayılmamalıdır.
Bu nedenle çalışan sistemlerde PLC ile birlikte HMI yazılımının da yedeklenmesi teknik riskleri azaltabilir.
Motor Sürücü Teknik Servis
Motor sürücüleri hız ve motor kontrolünün bulunduğu birçok üretim makinesinde kritik ekipmanlardır.
Sürücü alarm verdiğinde doğrudan sürücünün fiziksel olarak bozuk olduğu varsayılmamalıdır.
Problem;
- motor,
- besleme,
- parametre,
- mekanik yük,
- haberleşme,
- kontrol komutu
kaynaklı olabilir.